De onverwachte wending ...
In de zomer kondigden we nog met veel enthousiasme de geboorte (03.08.2011) aan van onze withandgibbon Mochito aan. Maar intussen heeft het leventje van Mochito een andere wending gekregen dan we oorspronkelijk hadden gehoopt. Gedurende de eerste weken nam moeder Daphne de zorgen van haar eerstgeborene netjes op en alles leek ook vlot te lopen. 5 Weken na de geboorte echter trok tumult op het gibboneiland de aandacht van de verzorgers. De vertederende gezinstaferelen van de voorbije weken hadden plaats gemaakt voor een aandoenlijk beeld.
Om voor iedereen nog onverklaarbare reden had Daphne zich teruggetrokken uit haar moederschap, sterker nog: ze gooide haar zuigeling van haar weg en wou er niks meer mee te maken hebben. De verzorgers begrepen dat dit menens was en moesten ingrijpen. Mochito was volledig uitgeput, bijna buiten bewustzijn, in de war en bovendien gewond aan zijn hoofd, oog, kin en vingers. Hij kreeg meteen de nodige zorgen en de medewerkers ontfermden zich de eerste uren over hem zodat hij terug kon bekomen. Aan zijn linkeroog was het ooglid tot en met de wang doorgescheurd, maar omdat Mochito nog te klein was, mocht hij niet onder verdoving gebracht worden. De dierenarts raadde aan om de oogwonde goed te reinigen en te verzorgen en even af te wachten of de wonde zichzelf kon herstellen.
Daarnaast moest er nagegaan worden hoe we Mochito het beste konden opvangen. Uiteindelijk was (en is) hij nog een hulpeloze baby die voor zijn levenskansen volledig afhankelijk is van zijn moeder. Het wegvallen van de natuurlijke moeder betekende dat Mochito meteen een surrogaatmoeder nodig zou hebben die hem 24u op 24u in zijn basisbehoeftes kon voorzien. Na overleg met de directie werd één van de medewerkers in eerste instantie als vaste surrogaatmoeder aangeduid om daarna over te schakelen op een beurtrol éénmaal Mochito aangesterkt zou zijn.
Zo werd er op verschillende fronten extra informatie ingewonnen. Stichting Apenheul in Nederland werd gecontacteerd omdat ze meer dan tientallen jaren ervaring hebben met apen. We kregen van hen nog enkele nuttige tips mee, maar ze bevestigden ons dat we al goed bezig waren en dat Mochito een kans had om er volledig bovenop te komen.
Van baby tot aap ...
De zorgen tijdens de eerste weken en maanden verschilden niet zo fel als deze van een mensenbaby. Ook een apenjong heeft de standaard basisbehoeften warmte, liefde, veiligheid, voeding en verzorging nodig. En dat werd al snel duidelijk: in het begin moest hij om het anderhalf uur drinken, zowel 's nachts als overdag en regelmatig moesten prematuurpampers ververst worden. Overdag hing hij ingeduffeld tegen het lichaam bij de dierenverzorger van dienst.
Toen hij pas onder de hoede kwam van de dierenverzorging woog hij amper 506 gram en was het de bedoeling dat hij zo snel mogelijk op gewicht kwam. In het begin was het dan ook bang afwachten in hoeverre hij zou aansterken. De opengescheurde huid onder zijn oog bemoeilijkte de inname van melk omdat een deel van de drank via zijn wang terug naar buiten kwam. De aanvaring met zijn moeder had hem echt wel lelijk toegetakeld en van opereren was geen sprake omdat hij te klein was om onder narcose te gaan en het risico bestond dat hij het niet zou redden. Met speciale zalf en voldoende rust heeft zijn gezicht zichzelf hersteld. Je ziet nog steeds een klein litteken, maar gelukkig was de wonde na een weekje zo goed als volledig dicht gegroeid.
Toen hij 6 weken was, begonnen we langzaam met kleine stukjes banaan en blijkbaar viel dat in de smaak. Zijn gewicht klom al spoedig op tot 542 gram wat ons meteen al geruster stemde. De motoriek is vergelijkbaar met die van onze baby’s. Naarmate de dagen verstreken, werd zijn grip langzaam maar zeker krachtiger. Zijn bewegingen bleven in het begin heel ongecontroleerd, maar nu we enkele maanden verder zijn, is hij er heel goed op vooruitgegaan.
Zijn oog-handcoördinatie begint duidelijk vastere vorm aan te nemen. Hij trekt zich stevig op aan de haren, trui of handen van de verzorgers, hij slaagt er meer en meer in om dingen vast te grijpen en naar zijn mond te brengen, en hij wordt duidelijk nieuwsgieriger naar zijn onmiddellijke omgeving.
"We hebben onze handen vol, maar we doen dit vol toewijding en overgave. Het moment dat Mochito terug in groep kan worden geplaatst en hopelijk dit ook succesvol mag verlopen, is de mooiste beloning voor al ons werk." glimlacht de dierenverzorging. De hele zoowerking volgt de evolutie van dit aapje op de voet en alle middelen worden ingezet om Mochito zo goed mogelijk te helpen en te begeleiden in zijn groei naar volwassen aap. Al gaat het nog even duren tot hij echt zelfstandig genoeg gaat zijn.
Woordje van de bioloog
Het is een hele beslissing om voor dit jonge aapje te zorgen volgens bioloog Robby:
“Eerst en vooral weten we niet of het door interne of externe factoren komt dat de moeder het jong afstootte. Aangezien we het hier niet weten, geven we Mochito alvast het voordeel van de twijfel. Gibbonjongen leven de eerste 2 maanden van hun leven uitsluitend van moedermelk. Dan kunnen ze stilletjes beginnen met de opname van vast voedsel maar het echte spenen begint pas bij 6 maanden en gaat door tot ongeveer 12 maanden. Dus na 12 maanden zou hij op enkel vast voedsel kunnen leven, alhoewel het zogen in het wild doorgaat tot 24 maanden ouderdom. Het begin van de speenperiode wordt ook gekenmerkt door het beginnen van het slingeren. Gibbonjongen kunnen namelijk slingeren voordat ze kunnen lopen. Op deze leeftijd kan het jong dan ook kort de moeder verlaten en kan hij zich elders neerzetten en zijn handen gebruiken voor het manipuleren van voedsel.
Gibbons leven in familiegroepjes, dus niet in troepen zoals bijvoorbeeld chimpansees, kapucijnapen, doodshoofdaapjes of makaken. De groep bestaat bij hun dus uit één monogaam koppeltje met hun jongen. Aangezien de jongen pas volwassen zijn bij een leeftijd van 6 à 8 jaar en de groep pas verlaten rond 6 à 10 jaar oud, kan een dergelijke groep dus wel bestaan uit ca. 10 dieren. Natuurlijk gaan wij Mochito niet verzorgen en bij mensen houden tot hij 8 jaar oud is, dus bij hem zou het ideaal zijn om hem te kunnen introduceren bij een jong maar zelfstandig vrouwtje dat om een bepaalde reden ook niet meer in haar familiegroep past. In hoeverre dat in de Olmense Zoo zal plaatsvinden of in een ander park is voorlopig nog onduidelijk en zal vooral afhangen van het feit of wij de plaats en de middelen hebben om een apart gibbonverblijf te creëren voor deze dieren, los van een andere locatie waar we ook al een familiegroep hebben. De toekomst zal het uitwijzen. Gibbons worden wel 40 jaar oud dus geen beslissing om licht overheen te gaan. We zijn dan ook heel benieuwd hoe dit aapje zal evolueren de volgende maanden én jaren en we hopen alleszins dat, ondanks de eerste dramatische inslag van dit verhaal, dit toch een succesverhaal voor Mochito mag worden."
Voorlopig blijft Mochito achter de schermen zodat hij alle kansen krijgt om zonder stress op te groeien tot hij zelfstandiger is. We houden u alleszins op de hoogte.